نخستین روزهای سال در مناطق غربی کشور به خصوص ارومیه شاهد رخدادهایی بودیم که نگرانیهایی در زمینه آسیب دیدن وحدت ملی و انسجام مدنی به بار آورد. ماجرا به اجرای برنامه نوروزی هموطنان کرد در روز سه شنبه (۲۸ اسفند) در منطقه نوروزگاه ارومیه بود که امسال پرجمعیتتر و پرانعکاستر در رسانهها و فضای مجازی بود. این مراسم به دلیل برخی حواشی چون پوشش برخی زنان و دختران در رقص محلی آیین «ههلپرکی»، لباس خاکی برخی حاضران، تعدادی پرچم تجزیه طلبانه، نزدیکی به ایام شهادت امام علی(ع) و نیز موجسازی و موجسواری رسانههای بیرونی با حساسیت هموطنان ترک زبان همراه شد و البته به رغم مجوز مسئولان، برخی هشدارهای تند درباره برگزاری برنامه قبل از آن، به حضور مخاطبان در برنامه افزود.
در مقابل، جمعه ۱ فروردین، شب ۲۱ رمضان و همزمان با سالروز شهادت امام علی (ع) تجمعی با عنوان گردهمایی علویان ارومیه برگزار و در جواب تجمع نوروزگاه ارومیه تلقی شد و در این تجمع، تعدادی شعارهای قومیتی سردادند و در نهایت با دخالت نیروی انتظامی این تحرکات خاتمه یافت.
حالا در روزهایی که کشور شرایطی پیچیده و حساس را از نظر منطقهای و بینالمللی سپری میکند، افتادن در دام تحریکات قومی و مذهبی بستر بروز تهدیدات و آسیبهایی جبرانناپذیر است که دو تن از کارشناسان مسائل سیاسی-امنیتی در گفتوگو با پژوهشگر https://www.irna.ir/">ایرنا درباره آن سخن گفتهاند.
فلاحت پیشه: خط قرمز تمام اقوام اصیل ایرانی، موجودیتی به اسم ایرانزمین است و به رغم اینکه این اقوام سنتها و آداب خاص خودشان را پاس میدارند، ولی هرگاه جریانی به سمت سیاستهای تجزیهطلبانه رفته یا شعارهای تجزیهطلبانه داده، خیلی زود این جریانات توسط خود مردم کنار زده شدهاند
گزارش پیش رو حاصل گفتوگو با «حشمت الله فلاحت پیشه» عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی و رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس دهم و نیز «مصطفی فروزان» جامعهشناس سیاسی است که مشروح آن را در ادامه میخوانید:
اقوام ایرانی و خط قرمز تجزیهطلبی
نماینده ادوار مجلس در ابتدا با اشاره به اینکه «سنتهای اصیل ایرانی همواره بر دوش اقوام ایرانی حفظ شده است» درباره زمینههای بروز رخدادهایی مانند آنچه اخیرا شاهد بودیم اظهار میدارد: یکی از ویژگیهای ایرانزمین این است که همواره در کوران تحولات، تجاوزات، جنگها و بیمهریهای مختلف، این اقوام و زبانهای مختلف در ایران بودند که مانع از این شدند که موجودیتی به اسم ایرانزمین دچار چالش و تضعیف شود.
اتفاقی که افتاده این است که به طور مشخص یک سری از آداب و سنتهای نوروز توسط اقوام مختلف در ایران دوباره در حال احیا شدن است و اتفاقا کشور مدیون اقوامی است که اینگونه سنتهای باستانی کشور را حفظ میکنند. در طرف مقابل ما میبینیم که همواره گروهها و جریاناتی بودهاند که سعی کردهاند از این رنگین کمان قومی و هویتی ایران برای تجزیه کشور سوءاستفاده کنند.
من معتقدم که خط قرمز تمام اقوام اصیل ایرانی، موجودیتی به اسم ایرانزمین است و به رغم اینکه این اقوام سنتها و آداب خاص خودشان را پاس میدارند، ولی هرگاه هر جریانی به سمت سیاستهای تجزیهطلبانه رفته یا شعارهای تجزیهطلبانه داده، خیلی زود این جریانات توسط خود مردم کنار زده شدهاند.
چنین جریانات تجزیهطلبانهای را ما بعد از جنگ جهانی دوم در ایران داشتیم که خود مردمان کرد و ترک ایران بودند که مانع تجزیه کشور شدند. بعد از آن هم به ویژه بعد از انقلاب دیدیم جریانات تجزیهطلبانه مختلفی شکل گرفت که باز هم با واکنش منفی مردم مواجه شد. اقوام ایرانی میدانند که با ایران است که در دنیا میتوانند به شناسنامه خودشان افتخار کنند و این یک واقعیت است.
فروزان: همواره در جایی مثل ارومیه، عامه مردم علیرغم تفاوتهای قومی و دینی با سماحت، مدارا و احترام متقابل، زندگی مسالمتآمیز توأم با صلح و آرامش در کنار یکدیگر داشتهاند
دوگانهای خطرناک پیش روی شادی ملت
فلاحت پیشه در ادامه میگوید: واقعیت دومی که وجود دارد این است که به هر حال کسی نمیتواند مانع شادی مردم شود. اتفاقی که در سالیان اخیر شکل گرفته این است که به هر حال بخشی از سنن شاد کشور دوباره در حال احیا شدن است و این شادی فقط شادیای است که در درون فرهنگ ایرانی دارد صورت میگیرد و هر استفاده دوگانهای از این شادی محکوم است.
جریانات ارتجاعی و افراطی که مخالف شادی مردم هستند، عملا به کیان این مملکت و زیست شاد این مملکت در ایران آسیب میزنند. به هر حال خانوادهای که در آن لبخند وجود دارد، این خانواده دچار فروپاشی نمیشود. کشوری که در آن مردمان شاد زندگی میکنند، این کشور همواره میتواند پویایی خود را حفظ کند. من معتقدم هرگونه مقابله با شادی به ضرر کشور تمام میشود. در سوی دیگر هم هرگونه سوءاستفاده از شادی در راستای اقدامات تجزیهطلبانه محکوم است.
به هر حال مردمان در ایام خاص میآیند و شادی میکنند. ایران کشوری است که در آن ایرانیت و اسلامیت دو بخش اصلی فرهنگ ایران است. حتی در قوانین برنامه توسعه هم بند اول تمام برنامههای توسعه ایران تاکید بر دو بعد اسلامیت و ایرانیت است و توجه به سیاستهای فرهنگی با حفظ این دو بخش فرهنگی است. لذا مردم هم به هر حال سعی کردهاند همواره حرمتهای متقابل اسلامی و ایرانی را در این فرهنگ حفظ کنند و به جای اینکه تلاقی صورت بگیرد، از آن برای همزیستی استفاده کنند.